verson 0.1 | 2009 | Seljord Kommune | Prosjekt 'Seljord og sogene' | .




Soger:
Hølje Gonge (f.1819 - d.1889)
Hølje Gonge budde på plassen Gonge på Seljordshei. Han var lam og levde llivet sitt bunden til kubbestolen. Likevel var han kunnskapsrik og handig, heldt aviser og var den i lokalmiljøet folk kom til for å spørje nytt frå verdi omkring. Han vann pris for god treskjering på verdsutstillinga i London i 18.. Gongestogo står idag på Dyrskuplassen. Her vert soga om Hølje formidla kvart år gjennom forteljingar om livet hans og huset vert nytta til utstillingar av handverktradisjonar
Kivlemøyane
Segna om Kivlemøyane har blitt knytt til Nystaulsteinen der Kivlekyrkja skal ha stått, til mose og fargar i bratte fjellveggen ovanom grenda og til to store og ein mindre stein som har vore synlege i Kalvejuvet rett nedom Såvestaul. Desse steinane er skipla av ras i dei seinare år.
Guro Heddelid
Namnet Guro Heddelid er knytt til Grunningsdalen. Meir enn noko anna har soga om henne gjort dalen kjend. Denne kvinna til hest som framleis rir gjennom dalen i dikt og dram-.
Soga om Guro Heddelid ber i seg romantikk og tonar frå ei svunnen tid med blod og salte tårer, Gudstru og trøyst i vigslevatn og klokkeklang. Det ligg eit mystisk kingelvevslør over dei gamle henda der ulike utsagn gjev stoff til ettertanke.


Vallarhaugen
Sigurd Telnes i samtale med kyrkjeverge Jon Svartdal.
Sjøormhistoriar:
Oslofolk i bil ved Lauvnes
I 1974 kåserte eg (Halvor J. Sandsdalen) om Seljord for nokre Oslo-folk som budde på Nutheim. Eg kom då til å seie at Seljord hadde Ingerid Sletten, endå ingen kunne påvise garden Sletten i kommunen. Og me hadde sjøormen som ingen kunne syne eit bilde av. Då spratt det opp ein mann og sa at det var det same kva eg trudde, men han og kona hadde site i bilen ute ved Lauvnes ein dag året før og då såg dei eit stort ormeliknande dyr som sumde med god fart opp mot Vallaråi.
Fire ryggar
Såg fire ryggar som sumde i to ulike retningar.
I nærleiken av Heggenestunnelen
Observasjon gjort av Torild Grøstad sommar 2008
I pråm ved Heggenes-uri
Forteljing frå siste halvdel av 1800-talet:I siste halvpart av 1800 budde det ei dame som heitte Guro på husmannsplassen Eiet på Manheimstrondi. Ho skaffa seg litt ekstra innkome ved å fiske til halvnings for bøndene kring vatnet og blei såleis van med å ferdast i båt. Det heitest at ho var både uredd og klok. Ein fin soldag på ettersommaren tok ho pråmen og ville ro til nærast granne, Heggeneset. Komen midt utom den bratte og ulendte Heggenesurdi dukka det opp eit stort, svart og skræmeleg hovud attom pråmen av Guro. Det hadde faks, augur som stirde under høge og knudrete augekvarar og andletet hadde store kulur og vorter. Guro blei så skræmd at ho torde ikkje ro lenger, med drog pråmen inn i den ulendte Heggenesurdi og kravla strondi fram til Heggeneset. Der fekk ho hjelp med pråmen og trøyst for redsla. Det var visst fleire som hadde sett rare dyr i vatnet.



Nor-Rec 2009