verson 0.1 | 2009 | Seljord Kommune | Prosjekt 'Seljord og sogene' | .




Soger:
Segni om Gonil Dale
Gagnås er fjellpartiet mellom Trollebotnen og Seljordsvatnet. Tradisjonen vil ha det til at det ligg ein tussegard inni dette fjellet. Det er opningar i fjellveggen frå Garviksida og ved Gjeldstad. Syster av Hølje Dale i Trollebotnen, Gonill, blei kvervd inn i fjellet til tussegarden og vart verande der alle sine dagar. Hølje vitja henne ein gong, og denne hendinga har Hølje Gonge skrive eit dikt om i år 1860. I nyare tid har Halvor J. Sandsdalen skrive eit dikt om Gonill Dale som fekk lov å stige ut på Gagnås kvar joleftan og huge utover Trollebotnen. Diktet heiter; ”Etter eit menneske”. Mattis Haugerud har laga ein hardingfeleslått på temaet. Den heiter: "Gonill Dale".
- Kjelde: Turkart for Seljord. revidert 2009
Vallarhaugen
Sigurd Telnes i samtale med kyrkjeverge Jon Svartdal.
Hølje Gonge (f.1819 - d.1889)
Hølje Gonge budde på plassen Gonge på Seljordshei. Han var lam og levde llivet sitt bunden til kubbestolen. Likevel var han kunnskapsrik og handig, heldt aviser og var den i lokalmiljøet folk kom til for å spørje nytt frå verdi omkring. Han vann pris for god treskjering på verdsutstillinga i London i 18.. Gongestogo står idag på Dyrskuplassen. Her vert soga om Hølje formidla kvart år gjennom forteljingar om livet hans og huset vert nytta til utstillingar av handverktradisjonar
Kivlemøyane
Segna om Kivlemøyane har blitt knytt til Nystaulsteinen der Kivlekyrkja skal ha stått, til mose og fargar i bratte fjellveggen ovanom grenda og til to store og ein mindre stein som har vore synlege i Kalvejuvet rett nedom Såvestaul. Desse steinane er skipla av ras i dei seinare år.
Sjøormhistoriar:
Frå vegen på vestsida av vatnet
Tannlege Tore Langeland kom til Seljord sommaren 1975 for å ta til med tannlegepraksis. Da han hadde vore i bygda i to dagar køyrde han på vestsida av vatnet i lag med tre born for å finne ein høveleg badeplass. Med eitt fekk han auga på 4-5 store buktningar midt ute på vatnet. Borna såg det óg. Han stoppa bilen midt i vegen for å få vaksne vitne om nokon kom køyrande, men det kom ingen. Vesenet han såg hadde stor fart, det var så skumsprøyten stod om det, likevel såg han tydeleg kor buktningane vrei seg på seg. Det var kolossalt. Han meiner det var 30-50 meter langt. Han såg ormen i ein minutt, så sokk han rett ned og blei borte. Han seier at det første han tenkte etterpå var at eg kjem ikkje til å ro over dette vatnet i ein vanleg båt, så overtydd var han om at det var eit levande vesen han hadde sett.
Sommarnatt ved Svarvaren
Lavrants Rui fødd 1875 var bonde, lærar og idrettsmann. I 1906 tok han kongepokalen i skyting. Ei sommarnatt sama året gjekk han Seljordstrondi, og då han på morgonsida for framom Svarvaren såg han ormen like ved land i Sivbukta. Han var om lag fem meter lang og svartbrun. -Ha eg hatt børsa skulle eg ha skote han! Men heldigvis, Lavrants hadde ikkje børse. Han tok det med ro til ormen glei utatt i djupet.
Kjørte langs RV 36
1. juni 1998 køyrde Bernt Solvoll langs RV 36 då han såg bylgjer på andre sida av vatnet.
Langelid
Måndagskveld 21. juni 1975 var Odd Sveinsson og broren Einar, 6 år gamal, utved Seljordsvatnet for å bade. Det var heilt stilt, men med eitt reiste det seg som ei bølgje noko utpå vatnet. Litt etter såg dei buktningar som glei under og kom oppatt nokre gonger.



Nor-Rec 2009