verson 0.1 | 2009 | Seljord Kommune | Prosjekt 'Seljord og sogene' | .




Soger:
Vallarhaugen
Sigurd Telnes i samtale med kyrkjeverge Jon Svartdal.
Gygrene og Sybylla
Flatdal er vakta av segnfigurar kring det heile, og me finn påfallande mange kvinner og gygrer mellom dei. Tårån i Trøppin er namnet på ei gyger som held til i Skorvefjellet. Ho har to systrer; Glima i Rupedalar på Mælefjell og Ljose-Signe i Bindingsnuten. Om desse gygrene har Sigurd Nes skrive eit dikt der trollkvinnene blæs i lur til kvarandre frå fjell til fjell over Flatdalsdalen. Svigersonen, Torkjel Haugerud, har laga tri komposisjonar for hardingfele med same namn som gygrene. Frå Flatdalsdalen kan ein sjå 7-8 trappetrin høgt oppe i Skorvefjellet som Tårån har grave ut med bare neglene. Det fortel litt om storleiken på trolla og folkefantasien. Trappetrinna har ei høgd på 15-20 meter.
Så har me Sybylla, den tidlause spådomskvinna. Litt sør for Gyvretrappin i Skorve heng Spådomsnuten som eit trugsmål. Sybylla skal ha sagt at når Spådomsnuten dett, skal flodbølgja bli så høg at pråmane kan bindast i dørklinkene på Åse-gardane. Dette skal hende mot slutten av tida og når det har blitt by mellom Vallaråi og Sjerveåi. Sikkert er det at Spådomskløvet har blitt ein god del større dei siste åra.
- Kjelde: Sigurd Telnes
Kivlemøyane
Segna om Kivlemøyane har blitt knytt til Nystaulsteinen der Kivlekyrkja skal ha stått, til mose og fargar i bratte fjellveggen ovanom grenda og til to store og ein mindre stein som har vore synlege i Kalvejuvet rett nedom Såvestaul. Desse steinane er skipla av ras i dei seinare år.
Guro Heddelid
Namnet Guro Heddelid er knytt til Grunningsdalen. Meir enn noko anna har soga om henne gjort dalen kjend. Denne kvinna til hest som framleis rir gjennom dalen i dikt og dram-.
Soga om Guro Heddelid ber i seg romantikk og tonar frå ei svunnen tid med blod og salte tårer, Gudstru og trøyst i vigslevatn og klokkeklang. Det ligg eit mystisk kingelvevslør over dei gamle henda der ulike utsagn gjev stoff til ettertanke.


Sjøormhistoriar:
I pråm ved Heggenes
Forteljing frå ca. 1910:
-For nokre år sidan rodde ein mann åleine om natti. Då han kom litt ovanom Heggenes, såg han bakom seg, og fekk då sjå om lag 10 meter frå pråmen, eit dyr på vatnet. Det var som ein lang tømmerstokk, og det var svart på leten. Notti var så ljos at han kunne ha lese. Han såg hals og hovud over vatnet. Det bøygde hovudet nedetter, og det såg ut av skapnad som ein fisk eller ål. Halsen stod i ein bøyg så han såg at dyret i nakken hadde ein kam eller mån, som likna måni på ein hest. Kroppen låg ellest under vatnet, men bakerst kom rova oppatt og den tyktest vera som ein spord som låg i ring, som i ei usse. Det låg stille, og han rodde omkring det, 8-9 meter ifrå, og det såg likeeins ut på alle sidur. Han drygde med å ro i ein halv time, for å sjå om det ville dukke, men det låg rolegt. Han var sveitt og det var svalt, så han måtte ro vidare. Denne mannen var den gamle kapteinen på Fjøllguten. Ein mann så ærleg og sannferdig som nokon annan eg kjenner.
TA 1976, 19. august
I Telemark Arbeiderblad 19. august 1976 fortel signaturen I.A. At far hans ein dag skulle ro frå Manheimsstrondi og over til Sannes. Fjorden var stavstill, men brått vart pråmen lyft oppifrå og han datt nedatt på vatnet. Mannen såg ikkje noko uforklarleg. Han trudde helst det var ein forvoksen ål han hadde rodd imot.
Heimafrå verandaen på Møsasida
Sommaren 1975 såg skogteknikar Olaf Slaaen, og kona hans Erna, vesenet som går under namnet sjøormen. Dei sat på verandaen då borna kom og fortalde at nå var det ein sjøorm uti vatnet. Huset til Slåen ligg eit stykke frå vatnet, men her er god utsikt. Då borna kom, henta Olaf Slåen fotografiapparatet og kikkerten og i denne såg båe tydeleg ein ting som minte om ein tømmerstokk som for ut etter fjorden. Plutseleg søkte han deg ned og vart borte. Slåen hadde då teke nokre bildete, men det var for lang avstand. Dei vart ikkje brukelege. -Dyret eg såg i kikkerten var eit vesen som likna ein tømmerstokk som bukta seg, seier Erna Slåen.
Garvikstrondi Camping
Observasjon gjort av Preben Schou Jensen m fl. juli, 2008.



Nor-Rec 2009